Zadzwoń
Diagnoza AuDHD u dzieci i młodzieży | MedStop

Diagnoza łączona jest szczególnie ważna, ponieważ:

W procesie diagnostycznym uwzględniamy nie tylko obecne trudności dziecka, ale również jego historię rozwoju, funkcjonowanie w domu, szkole oraz informacje zebrane od rodziców lub opiekunów.

→ ADHD i ASD mogą współwystępować, obecnie wiadomo, że rozpoznanie spektrum autyzmu nie wyklucza diagnozy ADHD.
→ U dzieci z ASD warto oceniać również objawy ADHD, jeśli występują trudności z uwagą, impulsywnością, organizacją działania lub regulacją emocji.
→ Podczas diagnozy ADHD należy uwzględnić możliwość współwystępowania ASD, szczególnie gdy trudności dotyczą komunikacji społecznej, elastyczności zachowania lub przetwarzania bodźców.
→ Rozpoznanie obu zaburzeń pozwala lepiej dopasować wsparcie – strategie pomocne przy samym ADHD mogą nie odpowiadać w pełni potrzebom dziecka ze współwystępującym ASD.

Czym jest i na czym polega diagnoza AuDHD u dzieci i młodzieży?

ADHD i ASD należą do zaburzeń neurorozwojowych. Oznacza to, że ich podstawowe cechy pojawiają się już w okresie rozwoju dziecka, choć ich nasilenie i sposób przejawiania się mogą zmieniać się wraz z wiekiem.

Diagnoza AuDHD obejmuje ocenę dwóch obszarów:

1. Ocena cech ADHD

  • trudności z utrzymaniem uwagi,
  • łatwe rozpraszanie się,
  • impulsywność,
  • nadruchliwość lub wewnętrzne poczucie niepokoju,
  • trudności z organizacją działania,
  • regulacja emocji i reakcje na frustrację.

2. Ocena cech ASD

  • sposób komunikacji i rozumienia sytuacji społecznych,
  • relacje z rówieśnikami,
  • elastyczność zachowania,
  • potrzeba rutyny i przewidywalności,
  • reakcje na zmiany,
  • sposób przetwarzania bodźców sensorycznych.

3. Historia rozwoju dziecka

Bardzo ważnym elementem diagnozy jest analiza wcześniejszego rozwoju, w tym:

  • przebiegu rozwoju mowy,
  • rozwoju społecznego,
  • funkcjonowania w przedszkolu i szkole,
  • relacji z innymi dziećmi,
  • wcześniejszych trudności i sposobów radzenia sobie.

4. Diagnostyka różnicowa

Jeśli są wskazania to podczas diagnozy analizuje się również, czy obserwowane trudności mogą wynikać między innymi z:

  • zaburzeń lękowych,
  • trudności emocjonalnych,
  • przewlekłego stresu,
  • zaburzeń uczenia się,
  • niepełnosprawności intelektualnej,
  • doświadczeń traumatycznych.

Narzędzia wykorzystywane w diagnozie AuDHD u dzieci i młodzieży

Doświadczenie naszych diagnostów łączymy z dostępem do ponad 80 profesjonalnych narzędzi psychologicznych. Dobór metod zależy od wieku dziecka, zgłaszanych trudności oraz celu diagnozy.

W kierunku ADHD:

  • Conners 4 – kwestionariusze oceniające objawy ADHD i trudności behawioralne u dzieci i młodzieży,
  • Young DIVA-5 wywiady rozwojowe dotyczące ADHD – w zależności od dostępności i wskazań diagnostycznych,
  • MOXO – komputerowy test uwagi i impulsywności (jako narzędzie uzupełniające),
  • kwestionariusze dla rodziców i nauczycieli (tj. ABAS-3)

W kierunku ASD:

  • ADOS-2 – obserwacja diagnostyczna zachowań związanych ze spektrum autyzmu,
  • ADI-R – pogłębiony wywiad dotyczący historii rozwoju dziecka (szczególnie przy podejrzeniu ASD),
  • ASRS (Autism Spectrum Rating Scales) – kwestionariusze dla rodziców i nauczycieli,
  • ABAS-3 – ocena funkcjonowania adaptacyjnego,

Narzędzia uzupełniające:

  • Stanford–Binet 5 (SB5) – ocena funkcjonowania poznawczego i profilu zdolności dziecka,
  • IDS-2 – ocena rozwoju poznawczego, emocjonalnego i społecznego dzieci i młodzieży,
  • CDI-2 – Children’s Depression Inventory 2 – narzędzie do oceny objawów depresyjnych u dzieci i młodzieży.
  • STAIC – State-Trait Anxiety Inventory for Children – inwentarz do oceny lęku u dzieci (lęk jako stan i jako cecha).

Żadne pojedyncze narzędzie diagnostyczne nie stanowi samodzielnej podstawy rozpoznania ASD lub ADHD. Wynik testów jest interpretowany w połączeniu z wywiadem, obserwacją kliniczną oraz oceną funkcjonowania dziecka.

W MedStopie specjaliści podlegają superwizji, aby dbać o bezpieczeństwo pacjentów i rozwój kompetencji ekspertów.

Poznaj etapy diagnozy AuDHD dzieci i młodzieży w MedStopie

Przed pierwszym spotkaniem

Przed pierwszą konsultacją rodzice otrzymują wywiad diagnostyczny e-mailem do uzupełnienia. Prosimy o jego wypełnienie i odesłanie najpóźniej 48 godzin przed planowanym spotkaniem. Informacje zawarte w wywiadzie pomagają specjaliście lepiej przygotować się do konsultacji i zaplanować dalszy przebieg procesu diagnostycznego.

1.

Wizyta rodziców - 60 min

Diagnosta pyta o zaobserwowane objawy, historię życia dziecka, problemy m.in. w szkole, z rówieśnikami itd.

Po pierwszym spotkaniu specjalista przedstawia rodzicom proponowany dalszy przebieg procesu oraz dobiera odpowiednie metody i narzędzia diagnostyczne. Rodzice otrzymują również kwestionariusze do wypełnienia przez siebie oraz nauczycieli dziecka, które stanowią jeden z elementów procesu diagnostycznego (np. Conners, ABAS-3, ASRS).

2.

Obserwacja diagnostyczna ADOS-2 – 60 minut

ADOS-2 (Autism Diagnostic Observation Schedule – Second Edition) jest jednym z najczęściej wykorzystywanych narzędzi do oceny zachowań związanych ze spektrum autyzmu. Podczas badania specjalista obserwuje sposób komunikacji, interakcji społecznych, zabawy oraz zachowania dziecka w odpowiednio dobranych zadaniach.

Wizyty odbywają się w przyjaznej i bezpiecznej atmosferze, tak aby dziecko mogło czuć się swobodnie i zaprezentować swoje naturalne zachowania.

3.

Badanie dziecka w kierunku ADHD – 60 min

Spotkanie obejmuje przeprowadzenie wybranych narzędzi diagnostycznych wspierających ocenę funkcjonowania dziecka w obszarze ADHD, m.in. Young DIVA-5 oraz Conners-3. W trakcie wizyty specjalista analizuje również sposób pracy dziecka, jego koncentrację uwagi, impulsywność oraz funkcjonowanie podczas wykonywania zadań.

4.

Badanie dziecka z wykorzystaniem MOXO – 60 min

Spotkanie obejmuje wykonanie komputerowego testu MOXO, który służy ocenie wybranych aspektów uwagi i kontroli reakcji, m.in. koncentracji, impulsywności oraz podatności na rozproszenia.

Ważne: Prosimy, aby dziecko przyszło na badanie w miarę możliwości wypoczęte, co ułatwi mu swobodne funkcjonowanie podczas wykonywania zadań.

5.

Omówienie wyników i przekazanie zaleceń – 30 minut

Podczas ostatniego spotkania rodzice otrzymują :

  • szczegółową opinię diagnostyczną opisującą sposób funkcjonowania dziecka oraz wyniki przeprowadzonej diagnozy,
  • indywidualne zalecenia terapeutyczne i edukacyjne dostosowane do potrzeb dziecka,
  • wskazówki dotyczące wspierania dziecka w domu, przedszkolu i szkole,
  • pomoc w zaplanowaniu kolejnych kroków po diagnozie – wskazanie rekomendowanych form wsparcia, takich jak terapia, psychoedukacja, konsultacje specjalistyczne oraz informacje dotyczące dalszych procedur związanych z orzecznictwem
Jeżeli specjalista uzna to za zasadne, proces diagnostyczny może zostać rozszerzony o dodatkową ocenę funkcjonowania poznawczego dziecka z wykorzystaniem Skali Inteligencji Stanford-Binet 5 lub IDS-2 (Intelligence and Development Scales – 2).
Ważne!
Prosimy, aby dziecko przyszło na spotkanie wypoczęte, co ułatwi mu swobodne funkcjonowanie podczas badania. Podana liczba wizyt ma charakter orientacyjny i może różnić się w zależności od wieku dziecka, jego możliwości komunikacyjnych, zgłaszanych trudności, zakresu prowadzonej diagnostyki oraz potrzeb rodziny.

FAQ – diagnoza AuDHD u dzieci

Czy dziecko może mieć jednocześnie ADHD i autyzm?

Tak. ADHD i ASD mogą współwystępować. Oba rozpoznania należą do zaburzeń neurorozwojowych.

Od jakiego wieku można diagnozować AuDHD?

Diagnozę AuDHD u dzieci i młodzieży w MedStop przeprowadzamy od 6. roku życia.

Ile wizyt obejmuje diagnoza AuDHD u dziecka?

Standardowo jest to 5 spotkań, jednak liczba spotkań zależy od wieku dziecka, zgłaszanych trudności oraz zakresu potrzebnej diagnostyki. Po pierwszym spotkaniu diagnosta przedstawia proponowany plan dalszej diagnozy i dobiera odpowiednie narzędzia.

Czy dziecko może dobrze funkcjonować w szkole mimo AuDHD?

Tak. Niektóre dzieci osiągają bardzo dobre wyniki edukacyjne, jednak mogą ponosić duży wysiłek związany z koncentracją, kontrolowaniem zachowania lub dostosowywaniem się do wymagań otoczenia.

Dlaczego warto diagnozować AuDHD u dziecka?

ADHD i spektrum autyzmu mogą współwystępować, tworząc unikalny sposób funkcjonowania dziecka. Diagnoza pozwala lepiej zrozumieć jego potrzeby, mocne strony i trudności oraz dobrać odpowiednie wsparcie w domu, szkole i codziennym życiu.

Jak przygotować dziecko do diagnozy AuDHD?

Najlepiej powiedzieć dziecku, że spotka się z osobą, która będzie chciała je lepiej poznać poprzez rozmowę, zabawę i różnego rodzaju zadania. Nie warto ćwiczyć odpowiedzi ani uprzedzać dziecka, jak powinno się zachowywać – zależy nam na poznaniu jego naturalnego sposobu funkcjonowania.

Prosimy, aby dziecko przyszło na spotkanie wypoczęte. Nie wymaga to żadnego szczególnego przygotowania – ważne jest, aby czuło się komfortowo i miało możliwość swobodnego funkcjonowania podczas badania.

Dalsze wsparcie

Co dalej po diagnozie?

Sprawdź dostępne formy wsparcia dla dzieci i młodzieży z AuDHD.

Zobacz formy wsparcia

AuDHD – gdy pozorne sprzeczności opisują sposób funkcjonowania dziecka

Silne zainteresowania i trudność z codziennymi obowiązkami

Jednym z doświadczeń opisywanych u dzieci z AuDHD może być duża zdolność do skupienia się na wybranych aktywnościach przy jednoczesnych trudnościach z zadaniami mniej angażującymi. Dziecko może godzinami zajmować się tematem, który je interesuje, zapamiętywać szczegóły i wykazywać dużą wiedzę w określonym obszarze, a jednocześnie mieć trudność z rozpoczęciem pracy domowej, przygotowaniem się do szkoły czy wykonaniem prostych codziennych czynności.

Potrzeba przewidywalności i trudność z utrzymaniem rutyny

Dziecko może bardzo potrzebować stałości, planu i przewidywalności, a jednocześnie mieć trudność z konsekwentnym realizowaniem ustalonych zasad. Zmiany mogą powodować napięcie lub silne emocje, ale jednocześnie dziecko może samo szukać nowych bodźców i szybko nudzić się powtarzalnymi aktywnościami.

Relacje z rówieśnikami – potrzeba kontaktu i przeciążenie społeczne

Niektóre dzieci z AuDHD bardzo chcą nawiązywać relacje i mieć kontakt z innymi osobami, ale jednocześnie mogą doświadczać trudności w sytuacjach społecznych. Mogą nie zawsze rozumieć niepisane zasady zabawy, mieć trudność z przewidywaniem reakcji innych osób albo intensywnie przeżywać konflikty.

Silne emocje i trudność z regulacją napięcia

Dzieci z AuDHD mogą szybciej doświadczać przeciążenia emocjonalnego. Z pozoru niewielka sytuacja może prowadzić do bardzo silnej reakcji, ponieważ dziecku trudno jest zatrzymać narastające napięcie i powrócić do równowagi.

Maskowanie trudności u dzieci i młodzieży

Niektóre dzieci, szczególnie starsze dzieci i nastolatki, mogą nauczyć się ukrywać swoje trudności w środowisku szkolnym lub społecznym. Mogą obserwować innych, naśladować zachowania rówieśników i bardzo starać się dopasować do otoczenia.