Nie. Na diagnozę ADHD można zgłosić dziecko bez skierowania. Pierwszym krokiem jest konsultacja psychologiczna z rodzicem lub opiekunem, podczas której diagnosta zbiera szczegółowy wywiad dotyczący rozwoju i funkcjonowania dziecka.

Standardowo są to 4 spotkanie, jednak liczba spotkań zależy od wieku dziecka, zgłaszanych trudności oraz zakresu potrzebnej diagnostyki. Po pierwszym spotkaniu diagnosta przedstawia proponowany plan dalszej diagnozy i dobiera odpowiednie narzędzia.

Nie ma jednej określonej liczby dni czy wizyt dla każdego dziecka. Czas trwania diagnozy zależy od indywidualnej sytuacji dziecka, liczby wymaganych spotkań oraz dostępności terminów. Podczas pierwszej konsultacji rodzic otrzymuje informacje o proponowanym przebiegu procesu.

Tak. Udział rodzica lub opiekuna jest ważnym elementem diagnozy. Informacje dotyczące rozwoju dziecka, jego zachowania w domu oraz historii występowania trudności są istotne dla prawidłowej oceny. W zależności od wieku dziecka część spotkań może odbywać się bez obecności rodzica.

Najlepiej powiedzieć dziecku, że spotka się z osobą, która będzie chciała je lepiej poznać poprzez rozmowę, zabawę i różnego rodzaju zadania. Nie warto ćwiczyć odpowiedzi ani uprzedzać dziecka, jak powinno się zachowywać – zależy nam na poznaniu jego naturalnego sposobu funkcjonowania.

Prosimy, aby dziecko przyszło na spotkanie wypoczęte. Nie wymaga to żadnego szczególnego przygotowania – ważne jest, aby czuło się komfortowo i miało możliwość swobodnego funkcjonowania podczas badania.

Mogą być bardzo pomocne. ADHD powinno być oceniane w różnych środowiskach, dlatego informacje od nauczycieli lub wychowawców mogą dostarczyć ważnych danych dotyczących funkcjonowania dziecka w grupie, podczas nauki oraz w relacjach z rówieśnikami.

Warto zabrać wcześniejszą dokumentację psychologiczną, psychiatryczną, medyczną lub edukacyjną, jeśli dziecko taką posiada. Przydatne mogą być również opinie z przedszkola lub szkoły, wcześniejsze wyniki badań, informacje od nauczycieli oraz dokumentacja dotycząca wcześniejszej terapii lub konsultacji specjalistycznych.

Tak. Wcześniejsze wyniki badań i opinie mogą zostać wykorzystane w procesie diagnostycznym. Diagnosta ocenia jednak ich aktualność, zakres oraz przydatność. Jeśli informacje okażą się niewystarczające, może zalecić wykonanie dodatkowych badań.

Zależy to od przebiegu i celu diagnozy. Psycholog może przeprowadzić pogłębioną diagnozę psychologiczną ADHD, natomiast psychiatra dziecięcy dokonuje oceny medycznej i może ustalić rozpoznanie oraz zaproponować leczenie, w tym farmakoterapię, jeśli jest wskazana. Konsultacja psychiatryczna jest szczególnie istotna, gdy potrzebna jest ocena medyczna lub rozważane jest leczenie farmakologiczne.

Po zakończeniu procesu rodzic otrzymuje podsumowanie wyników diagnozy oraz informacje dotyczące funkcjonowania dziecka, jego mocnych stron i obszarów wymagających wsparcia. W zależności od zakresu diagnozy może zostać przygotowana również opinia psychologiczna wraz z zaleceniami do pracy z dzieckiem w domu, przedszkolu lub szkole.

Jest to część rzetelnego procesu diagnostycznego. Jeśli obserwowane trudności nie wskazują jednoznacznie na ADHD lub mogą mieć inne podłoże, diagnosta poszerza ocenę o diagnostykę różnicową. W razie potrzeby może zalecić dodatkowe badania lub konsultację z innym specjalistą, np. psychiatrą dziecięcym, neurologiem, logopedą lub innym specjalistą.

Objawy ADHD powinny występować w co najmniej dwóch różnych sytuacjach, ale nie oznacza to, że muszą wyglądać tak samo w każdym środowisku. Dziecko może mieć większe trudności w domu, a w szkole radzić sobie stosunkowo dobrze – szczególnie gdy struktura, jasne zasady lub wsparcie nauczyciela pomagają mu kontrolować objawy. W diagnozie oceniamy więc nie tylko, gdzie pojawiają się trudności, ale także w jakich warunkach się nasilają i jaki mają wpływ na funkcjonowanie dziecka.

Nie ma określonego wieku, od którego można rozpoznać ADHD. Zgodnie z ICD-11 objawy ADHD powinny pojawić się przed 12. rokiem życia. Sama aktywność, impulsywność czy trudności z koncentracją nie są jednak wystarczające do rozpoznania – u małych dzieci szczególnie ważne jest ustalenie, czy obserwowane zachowania wyraźnie przekraczają to, czego można oczekiwać na danym etapie rozwoju. Objawy powinny utrzymywać się w czasie, występować w różnych sytuacjach i wpływać na funkcjonowanie dziecka.